11.124 ชั่วโมงช้อปปิ้งคนไม่มีคู่รัก ย้อนมองจุดเริ่ม ความใหญ่โต ผลปรากฏว่า จากการปฏิวัติแวดวงช็อปปิ้งออนไลน์

วันที่ 11 พฤศจิกายน 2564 เดอะสเตรตส์ไทมส์ รายงานว่า ในมาเลเซีย นักช้อปเริ่มชินชากับการเฝ้าคอยการลดราคาออนไลน์ครั้งใหญ่อย่างวันที่ 7 กรกฎาคม (7.7) 9 กันยายน (9.9) หรือ 12 ธ.ค. (12.12)

หรือแม้แต่ใน “วันคนไม่มีคู่รัก” 11 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นจุดเริ่มของโปรโมชั่นวันเลขคู่ทั้งหลายแหล่ทั้งปวง

ในประเทศจีน นักศึกษามหาวิทยาลัยที่ยังไม่มีคู่จะฉลองวันนี้ โดยเรียกว่าเป็น “วันต้านวาเลนไทน์” ก่อนที่จะร้านขายปลีกออนไลน์อย่าง “อาลีบาบา” จะจับเอาวันสำหรับเหล่าคนไม่มีคู่รักนี้มาเผยแพร่ให้มีชื่อเสียงในฐานะ “เทศกาลช้อปปิ้งออนไลน์”

เดี๋ยวนี้เทศกาลช้อปปิ้งดังที่กล่าวมาแล้วปรับปรุงจนกระทั่งมีนามแฝงว่า 11.11 และถูกใช้อย่างมากมายเพื่อให้เหมาะกับความอยากได้ของชาวมาเลเซีย เช่นการสตรีมเนื้อหาและเกมแบบสด เพื่อรองรับความรื่นเริงใจและนำความสุขมาสู่ลูกค้า ที่นอกจากไปจากการขายเชิงธุรกรรม

ย้อนกลับไปในปี 2555 เมื่อแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ Lazada (ลาซาด้า) ได้เข้าถึงมาเลเซีย การซื้อของออนไลน์เพียงอย่างเดียวนั้นเป็นเรื่องแปลกใหม่สำหรับตรงนั้น วิสาหกิจขนาดกึ่งกลางและขนาดย่อม (SMEs) และแบรนด์ต่างๆยังคงระแวดระวังในหัวข้อนี้ เช่นเดียวกับลูกค้าชาวมาเลเซีย

แม้ว่าจะไม่ค่อยมีใครรู้จักนัก แต่ลาซาด้าได้เปิดตัวการขาย 11.11 คราวแรกในปี 2556 โดยได้รับแรงดลใจจากเทศกาลช้อปปิ้งออนไลน์ที่ประสบผลสำเร็จอย่างล้นหลามของจีน โดยเรียกว่าสัปดาห์ปฏิรูปออนไลน์ (Online Revolution Week) จนกระทั่งเปลี่ยนเป็นที่นิยม

11.11 เอฟเฟกต์

11.11 เป็นวันที่ยอดจำหน่ายในอีคอมเมิร์ซเยอะที่สุดในรอบปี มีการยกระดับอุตสาหกรรมสู่มาตรฐานและมาตรฐานใหม่ทุกปี

ปี 2563 ลาซาด้าทำลายสถิติเทศกาลช้อปปิ้ง 11.11 โดยมีผู้ใช้มากยิ่งกว่า 40 ล้านคนและผู้ขาย 400,000 รายที่ร่วมสำหรับการขายวันเดียวทั่วทั้งยังภูมิภาค ผู้ขายกว่า 8,000 ราย ซึ่งจำนวนมากเป็น SMEs ทำเงินได้มากกว่า 10,000 เหรียญสหรัฐ (41,600 ริงกิต) ภายในระยะเวลา 1 วัน

11.11 ได้เปลี่ยนเป็นงานสำคัญสำหรับผู้ขายออนไลน์ไม่น้อยเลยทีเดียวและผู้ที่ประสบผลสำเร็จใช้เวลาเกือบจะหกเดือนสำหรับการเตรียมความพร้อมล่วงหน้าสำหรับวันชี้ชะตา พวกเขาใช้เวลานี้เพื่อหาออร์เดอร์ ว่าจ้างพรีเซนเตอร์ และสร้างการเข้าชมสำหรับหน้าออนไลน์ของตัวเอง เพื่อนำไปสู่การขายครั้งใหญ่ที่สุดแห่งปี

สำหรับบางบุคคล เทศกาลช้อปปิ้งวันเดียวนี้ เป็นช่วงเวลาที่พวกเขาสามารถเก็บยอดจำหน่ายได้มากที่สุดในรอบปี และยังเป็นจังหวะที่จะทำให้ทุกสายตาในประเทศแลเห็นธุรกิจของพวกเขา เนื่องจากเมื่อปริมาณการใช้แรงงานบนลาซาด้าถึงระดับสูงสุด แบรนด์ต่างๆจะได้เจอกับลูกค้ากรุ๊ปใหม่ และการขายในวัน 11.11 อาจทำให้ผู้บริโภคที่ซื้อครั้งเดียวเปลี่ยนเป็นลูกค้าที่กลับมาซื้อซ้ำตลอดทั้งปี

ทั้งปวงนี้เป็นผลกระทบที่ 11.11 มีต่อธุรกิจ

ภายใน 1 วัน แบรนด์หรือสินค้าบางทีอาจเปลี่ยนเป็นที่นิยม ทำให้ผู้ขายออนไลน์สามารถขยายธุรกิจของตัวเองได้อย่างรวดเร็วในเลวทรามข้ามคืน

หนึ่งในผู้ขายของในลาซาด้า กล่าวมาว่า “ก่อนหน้านี้ที่ผ่านมาพวกเราเป็นร้านค้าบนเฟซบุ๊ก แต่กับลาซาด้า พวกเราสังเกตว่าพวกเราสามารถเข้าถึงผู้คนได้มากขึ้น เนื่องจากว่าเป็นแพลตฟอร์มที่ปลอดภัยกว่า เนื่องจากมีการปกป้องรักษาผู้บริโภค ความจริง ยอดจำหน่ายของพวกเราเพิ่มขึ้น 800% ในปีแรกที่พวกเรามีส่วนร่วมสำหรับการขาย 11.11”

11.11 เป็นเรื่องธุรกิจอย่างเดียวหรือเปล่า ?

เอบีซีนิวส์ ตอบง่ายๆว่า “ไม่” นอกเหนือจากการช้อปปิ้งแล้ว ยังมีการดำเนินกิจกรรมทางวัฒนธรรมในคืนวันที่ 11 พฤศจิกายนอีกด้วย
แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซหลายแห่งจัดงานกาล่าสุดเลิศ เคยมีนักแสดงดังอย่าง “เทย์เลอร์ สวิฟต์” และ “ฟาร์เรลล์ วิลเลียมส์” ร่วมงานในปีก่อนๆด้วย อีกทั้งตัวรายการยังได้ออกอากาศทางทีวีดาวเทียมระหว่างประเทศ และแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งออนไลน์ ซึ่งยั่วยวนใจผู้ชมหลายพันล้านคน

ปี 2563 “เคครั้ง เพอร์รี” นักแสดงดังอีกคน ได้ส่งคลิปไปที่งานกาล่าดินเนอร์ในจีนเพื่อฉลองวันคนไม่มีคู่รัก

ด้วยส่วนลดและโปรโมชันจากเหล่าเซเลปมากมาย ทำให้วันคนไม่มีคู่รักมิได้มีไว้สำหรับลูกค้าชาวจีนแค่นั้น ตอนท้ายแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซในเครืออาลีบาบายังได้นำวันคนไม่มีคู่รัก มาสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วย ซึ่งรวมทั้งไทยและสิงคโปร์

เพราะอะไรนักช้อปชาวจีนถึงมาก

สำหรับนักช้อปหลายๆคน การใช้จ่ายตามแรงกระตุ้นที่นำโดยวัฒนธรรมบริโภคนิยม เป็นสิ่งที่ไม่บางทีอาจขัดขวางได้ นักช้อปชาวจีนบางบุคคลถึงกับล้อเลียนด้วยมุก “ตัดมือ” เพื่อหยุดพวกเขาจากการซื้อ

“หยาง เจี้ยงหลัน” นักจิตวิทยา เตือนว่าลูกค้าบางทีอาจกำลังทรมาณแสนสาหัสจากความผิดปกติสำหรับการซื้อที่ขู่เข็ญซึ่งมีต้นเหตุจากอารมณ์ด้านลบ

หยางยังเอ๋ยถึงผลกระทบจาก “ความประพฤติปฏิบัติการซื้อของอย่างคลั่ง” ว่า คนวัยหนุ่มวัยสาวบางทีอาจใช้วันคนไม่มีคู่รักเพื่อทุเลาแรงกดดันในชีวิต

“การช้อปปิ้งอย่างคลั่ง บางทีอาจเป็นแนวทางทุเลาความเคร่งเครียดและให้รางวัลตัวเอง”

อย่างไรก็ตาม เธอเชื่อว่าวันคนไม่มีคู่รักจะยังคงเป็นงานทางวัฒนธรรมและธุรกิจในระยะยาว

ปีนี้เศรษฐกิจจีนชะลอตัว

ซีเอ็นเอ็น บิสซิเนส รายงานว่า ถึงแม้ 11.11 จะสร้างรายได้นับหมื่นล้านเหรียญสหรัฐให้กับอาลีบาบา แต่ดูท่าปีนี้บริษัทจะค่อนข้างจะระแวดระวังการใช้จ่ายมากยิ่งกว่าปีก่อนๆจากเงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้น ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัว และการบังคับใช้กฎที่ต้องปฏิบัติที่เคร่งครัด

อาลีบาบาและ JD.com บางทีอาจทำสถิติยอดจำหน่ายใหม่ในปีนี้เหมือนปกติ นักวิเคราะห์จาก Citi คาดหมายว่าปริมาณสินค้ารวม (GMV) ของอาลีบาบาจะสูงถึง 578,000 ล้านหยวน หรือราว 90,000 ล้านดอลลาร์ ในตอน 124 ชั่วโมงแรกของเดือนพฤศจิกายน หรือเพิ่มขึ้น 15% เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา

แต่อัตราการเจริญเติบโตนั้นคาดว่าจะช้ากว่าปีที่ล่วงเลยไปมาก เนื่องจากปีที่ผ่านมาอาลีบาบาโพสต์เพิ่มขึ้นถึง 26% นักวิเคราะห์ของ Citi ยังคาดหมายว่าการเติบโตของ GMV ของ JD.com สำหรับตอนการซื้อสินค้า จะลดเหลือ 22-26% น้อยกว่าปีที่ผ่านมา ซึ่งอยู่ที่ 33%

นักวิเคราะห์ของ Citi เขียนในรายงานปัจจุบันว่า แคมเปญต่างๆยังเกื้อหนุนการขายได้ ลูกค้ามีความต้องการที่แข่งแกร่ง ถึงแม้พกเขาจะมีความรอบคอบจากผลกระทบด้านเศรษฐกิจ

เศรษฐกิจของจีนเติบโตในอัตราที่ช้าที่สุดในรอบปี เนื่องจากว่าปัญหาเรื่องพลังงาน การหยุดชะงักของการขนส่ง และวิกฤตด้านอสังหาฯที่ทวีความร้ายแรงขึ้น ส่งผลกระทบต่อประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นชั้นสองของโลก

ในขณะเดียวกัน อัตราเงินเฟ้อของจีนก็เพิ่มขึ้น มีผลต่อผลกำไรและกำลังซื้อของลูกค้า รวมทั้งกรณีที่ต้นทุนสินค้าที่ออกมาจากโรงงานในจีน พุ่งขึ้นอีกเป็นประวัติการณ์เมื่อเดือนที่ผ่านมา

เมื่อต.ค. ดัชนีราคาผู้ผลิตของจีนพุ่งขึ้น 13.5% เมื่อเทียบกับตอนเดียวกันของปีที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม มีสัญญาณบอกว่าต้นทุนที่สูงขึ้นนั้นกำลังลดลง

ส่วนดัชนีราคาลูกค้าของจีนเพิ่มขึ้น 1.5% จากตอนเดียวกันของปีที่ผ่านมา หรือเพิ่มเป็นสองเท่าของเดือนก่อนหน้า และเป็นอัตราการเพิ่มขึ้นที่เร็วที่สุดนับจากก.ย.ปีที่ผ่านมา

11.11 สร้างปัญหามลพิษ

รอยเตอร์ส รายงานว่า ถึงเวลาเลิกงานช้อปปิ้งที่ใหญ่ที่สุดในโลก ถึงแม้อาลีบาบาจะเริ่มเทศกาล 11.11 ไปแล้ว และอยากที่จะให้เทศกาลคราวนี้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น แต่มหกรรมนี้มีความขัดแย้งกับจุดมุ่งหมายด้านสิ่งแวดล้อมของทางการจีนเยอะขึ้นหากอาลีบาบาขมักเขม้นกับความยั่งยืนมั่นคง การปล่อยทิ้งการบริโภคที่มากเกินไป จะมีผลให้เกิดปัญหามากยิ่งกว่าการแก้ไขปัญหา

จากกระแสการช้อปอย่างยิ่งใหญ่ที่เกิดขึ้น ได้ผลงานที่น่าประทับใจ ซึ่งเกี่ยวโยงกับคนงานหลายล้านคนในการจัดการบรรจุภัณฑ์หลายพันล้านชิ้น หน่วยงานด้านลอจิสติกส์ของอาลีบาบาระดมเครื่องบิน 3,000 ลำระหว่างงานปีที่แล้วเพื่อขนส่งสินค้า และปีนี้ได้พรีสต็อกสินค้าจากต่างประเทศไปแล้วกว่า 300 ล้านชิ้น ตัวเลขดังที่กล่าวมาแล้วมีต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อม แม้ว่าจะมองน้อย

กรีนพีซเคยประมาณว่า การขนส่งสิ่งของในวันคนไม่มีคู่รัก เมื่อปี 2559 สร้างก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ปริมาณ 52,400 ตัน รายงานปัจจุบันเมื่อปี 2562 คาดหมายว่าปริมาณสิ่งของบรรจุภัณฑ์ที่ใช้โดยอีคอมเมิร์ซและภาคการจัดส่งจะเพิ่มขึ้นมากยิ่งกว่าสี่เท่าเป็น 41.3 ล้านตัน จากปี 2561 ถึงปี 2568

ในส่วนของอาลีบาบามีแผนในการที่จะลดการปลดปล่อยคาร์บอนที่เกี่ยวโยงกับการสั่งซื้อลง 30% ในปีนี้ แม้ว่าจะไม่มีการเปิดเผยตัวเลขที่แท้จริงก็ตาม โดยกรรมวิธีลดการปลดปล่อยคาร์บอนบางทีอาจเป็นบริการรีไซเคิล หรือการตั้งศูนย์ข้อมูลที่ใช้พลังงานเวียน หรือแม้แต่อัลกอริทึมที่จับคู่สินค้ากับพัสดุที่มีขนาดเหมาะสมเพื่อลดขยะ

นอกเหนือจากนี้ บริษัทยังเสนอบัตรกำนัลค่า 100 ล้านหยวน (15,600,000 เหรียญสหรัฐ) สำหรับแบรนด์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ด้วย

หัวข้อนี้นับว่าเป็นเรื่องที่น่าดีใจ ยิ่งในตอนที่มีการประชุม COP26 ที่เมืองกลาสโกว์ของสก็อตต์แลนด์ ซึ่งประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ได้ตั้งเป้าหมายให้จีนลดการใช้คาร์บอนในปี 2603
วันคนไม่มีคู่รัก ยังอยู่ได้ยืนยาวกว่าจุดมุ่งหมายเดิมที่ตั้งไว้เพียงกลไกทางการตลาด และไม่ได้มีความสลักสำคัญกับการเงินในทุกวันนี้ เนื่องจากธุรกรรมที่เกิดขึ้นในปีที่ผ่านมาคิดเป็นเพียง 6% ของยอดสุทธิงบประมาณอาลีบาบา

Leave a Reply

Your email address will not be published.